Banka Kredileri
Banknot Nedir? Tanımı ve Tarihçesi
Yazar: - 24 Haziran 2018
596
0

Banknot kağıt para olarak bilinen Fransızca da Billet de Banque , İngilizce de ise Banknote olarak isimlendirilir. Kağıt paraların genel olarak karşılığı olan ya da karşılığı olmayan olacak şekilde iki çeşittir. Uygulamada karşılığı olan paralar için Banknot denilirken, paranın karşılığı yok ise bu durumda kağıt para olarak nitelendirilmektedir. Banknotlar 17. Yüzyıldan itibaren olmak üzere dünya tarihi içinde Birinci Dünya Savaşına kadar olan döneme kadar geniş bir saha da yer almıştır. Mal ( Emtia ), arazi gibi servet çeşitlerine karşılık gelerek kullanılmış olsa da altın ya da gümüş gibi kıymetli madenler, bu sahada karşılık bulmuştur. Banknotlar, bankalar tarafından üretilebildiği gibi devletler tarafından da üretilebilmektedir. Bu banknot adını verdiğimiz değerli kağıtlar % 100 oranında bir karşılık gösterilerek basılmakta ise, bu kağıt paraya “ temsilen kağıt para “ ismi verilir. Altın ve gümüş sertifikaları da buna dahildir. Kısmi olarak karşılığı bulunan bu kağıttan paralara ise “ itimatta dayanan kağıttan para “ ya da “ banknot “ ismi verilir. Banknot ihracında yani üretilmesinde elden ele dolaşım ön görülen en önemli faktördür. Devir kabiliyeti ve karşılığa itimat esaslık gösterir. İktisadi dengeyi bozmamak için karşılığı olmayan bir banknot miktarı ihraç edilmemelidir. Bu karşılıksız kağıt para sistemi oluşturur ve mali krizleri devamında getirir.

Devlet bankaları tarafınca çıkartılmış olan kağıt paralara da banknot denilir. Banknotun altın , gümüş, döviz gibi menkul kıymetler denilen sistemde karşılığını bulur. Kağıt para olarak isimlendirilen şey ile banknot farklı şeylerdir. Devlet bankaları tarafından kanuna dayanılarak üretilmiş olunan kağıt para ya da emisyon bankasının ödeme vadini kaldırır. Bu sırada kağıt para rejimi oluşur. Birinci Dünya Savaşı sonrasında birçok ülkede bu meydana gelmiştir. Bugün ki banknotu andıran ya da benzeyen paralar Milattan önce 160ü yılında Eski Mısır uygarlığın da daha sonralarda Çin’de, İlhanlılarda da karşılaşılmıştır. Avrupa kültüründe ise ilk banknot İsveç’te Stockholm bankası tarafınca tedavüle girmiştir. 17. Yüzyılda da İngiltere’de Kral Charles darphanesinde kıymetli eşyalara el koyulması üzerine sarraflar arasında bir teşkilat kurulmuştur ve yatırımlar emanet eşyalara karşılık makbuz vermeye odaklı başlar. Bu makbuzlara ise “ sarraf parası “ ismi verilmiştir


Tedavülde var olan paralar için % 100 karşılık bulundurulması gerekli değildir. Merkez Bankaları çıkarmış oldukları banknotun % 30 ya da % 40 oranına karşılık altın bulundurulmaktadır. Banknotum karşılığı ne oranda fazla ise paranın kıymeti de o oranda yüksek olmaktadır. Banknot 17. Yüzyıldan başlamak üzere tarihte Birinci Dünya Savaşına kadar olan geniş oran da bir tatbik sahası oluşmuştur. Emtia ( mal ), arazi gibi servet olarak nitelendirilen malların karşılık olarak kullandığı görülmüşse de altın ya da gümüş gibi kıymetli madenler ya da kullanım sahası bulunan karşılıklar oluşmuştur. Banknotlar, bankalar tarafınca üretilebildiği gibi devlet kolu tarafından da çıkarılmış olduğu görülmüştür. Banknotlar % 100 karşılığı gösterilecek şekilde üretilir ise bu kağıt paralar “ temsili kağıttan para “ adı ile anılır. Bu temsil edilen mallar ise altın ya da gümüş gibi değerli madenlerdir. Kısmi olarak karşılığı olan kağıttan paralar da ise bu adlandırma “ itimata dayanan kağıttan para “ ve banknot olarak adlandırılır.

Banknot ne demek? (Ekonomi)
Altım para standartlarının uygulanmamakta olduğu zaman dilimlerinde, para ihracına yetkili bir banka tarafından çıkartılan ya da bankaya götürüldüğü zaman altına dönüştürülmesi gereken kağıt ya da sertifikalara denktir. 19. Yüzyıl döneminde Batı Avrupa ülkelerimde halkın, ihraç bankalarına olan güvenin artmasına karşılık madeni paraya göre ortaya çıkartılması daha kolay olan ve bu neden ile ödemeler esas para altın ile değil de banknot yardımı ile yapılmaya başlanır.

Giderek zaman geçtikçe de banknotlar genel bir ödeme aracı niteliğine sahip olmuştur. İlk banknotlar bankaya altın yatıran kişilere verilmiş olan kasa makbuzu ya da diğer adı ile banka notu niteliği taşıyan sertifikalar ya da resmi belgelerdi. Bu makbuzların taşınmasında ya da saklanmasının daha kolay olacağı için bankaya verildiğinde derhal altına dönüştüren kişiler, ödemeleri bankadan altın çekmeye gerek duyulmadan bu makbuzlarla işlem yapılmaya başlandı. Giderek de bu uygulama şekilleri yaygınlık göstermeye başlandı. Böyle olması sonucunda banknot genel olarak ödeme aracı durumuna geldi. Banknot onu çıkartmış olan banka üzerinde altın türünden alacak hakkı olan kişileri temsil eden kağıt paralardır.

Banka depolarında muhafaza edilecek olan altın para temsil olarak ödemelerde kullanılmaktadır. İlk zamanlarda banknot ihracında % 100 altın karşılığı bulundurulmaktadır. Fakat banknot kullanımının yaygınlaşmasında üretilecek olan banknotların belli oranı altına dönüştürülmesi gereklidir. Bu durum da bankaların tam karşılık sistemini terk etmesi ve kısmi karşılık sistemine geçmeye yönlendirdi. Bu sistem de bankalar çıkartmış olduğu banknotun belirli bir oranı tutarında altın tutmaya ya da diğer bir deyiş ile bir miktar altın stoku sonucunda birkaç kat daha fazla banknot üretilebilmekteydi. Banknot üretiminin altına bağlı olarak üretilmesinin ortadan kaldırılası ile yeni bir dünya ekonomi sistemi oluştu. Bu sistem kağıt para olarak isimlendirilir. Kağıt para sistemlerinde paraya banknot denilmesi de her durumda doğru değildir. Çünkü kağıt paralar itibari paraya denktir. Kağıt paranın altına dönüştürülesi zorunlu değildir fakat banknotun dönüştürülmesi zorunludur.

Twitter'de Beni Takip Edin;


ZİYARETÇİ YORUMLARI (Henüz Yorum Yapılmamış. İlk Yorumu Siz Yapın.)

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ